Калемено дрво

Бидејќи лани за патронат на ГУЦ бевме во Егејска Македонија, оваа година мораше да тркнеме и до Пиринска. И колку што едните се вакви - другите се онакви?!? Иако ние си бевме фини туристи во соседната држава и гледав ништо од нивната политика да не ме допира, сепак, не можеше да остане без ништо. Веќе два дена ја пеам во себе песната на Војо Стојановски „Една мисла имаме“ и си се потсмевам на тоталната глупост на Бугарите. Значи, едната вечер ни беше организирана свечена вечера со музика - и тоа, се разбира македонска. Луѓето од тој дел на Бугарија, поточно од Пиринска Македонија одлично ја знаат македонската песна, се разбира сметајќи ја за своја, што не им го сметам за недостаток - па нормално дека си е нивна кога тие си се наши. Ама, пречат преправањата, односно фалсификувањата на оригиналот. Бидејќи им се пееше на Македонци, песната беше испена речиси сосема точно - освен делот кога „ние не сме Грци, Бугари ни Срби...“ не даде срце, ни „бугарскиот закон на вистината“ мораше да се преправи, да се подисфалсификува во: „ние не сме Грци, Шиптари ни Срби“. Не може да пројде дека не сме Бугари, па тоа ти е. И кога по интернет почнав да барам нешто за песната налетав на напис од 2000 година, кога авторот на текстот бил сведок на изведбата на песната за божиќните празници во Благоевград. Таа иста песна ептен ја осакатиле и пробугарчиле. Односно си направиле своја - бугарска: Не се плаши, не се срами - Б’лгарин да си... и после: ние не сме Грци, Византијци ни Срби, чеда сме на Аспаруха, гордост најб’лгарска (ахахахахаха). Греота се, не можат поинаку, им влегло во карактерна особина и не можат да ја искоренат. Некој што нема свое мора да го украде туѓото и да го прикаже како свое. Вечно така и уште така!!! Бреееј. Кирил и Методиј - Бугари (уште кога Бугарите не знаеле збор словенски), Димитар и Константин, Гоце Делчев, Јане Сандански - Бугари, сите Бугари, па изгледа и Војо Стојановски во оригинал ја напишал песната на бугарски - ама ние сме си ја преправиле.

Грдо им е преправањето, фалсификатот нивни, а уште погрдо што ни го префрлаат нам. Ама ние одамна сме отрпнале, па не ги сфаќаме сериозно, туку ги гледаме како некое детенце со тешкотии во развојот. По малку ги жалиме, по малку се помируваме - дека е тоа - тоа, им нема спас.

Ама сепак, малку се утешив дека баш се не можат да присвојат. А тоа е ВЕДРИОТ ДУХ. Во сите продавници и кафеани (бидејќи само таму имавме контакти со Бугари) сите лица беа сериозни, укочени, па дури и намрштени. Иако зборовите што излагаа од луѓето беа љубезни, љубезност, ведрина и топлина не можеше да се види на нивните лица. И ова можеби немаше да го забележам ако една продавачка не ни позавиде на нашата ведрина, расположеност, насмевка, хумор. Ни рече: „Ах, бре, вие Македонците колку весел народ сте, сите насмеани и расположени“. И навистина е така. По ова не можев а да не се загледувам во секој бугарски лик и да се чудам - како може цела нација да биде со скаменети фаци? Со лица од кои не можеш да прочиташ никакви емоции - освен, можеби огорченост. Или барем мене таквиот лик ми значи огорченост. И така, ми стана јасно зошто не можат да создадат свое, зошто им е потребно да го земат нашето. Само луѓе со ведар дух, со бистрина, срце и ум може да создаваат - овие камени лица - не!

Калемени, или помодерно - клонови.  

П.С. Жал ми е ако навредив некого... (иако ним не им е жал кога навредуваат).

Американските лесни серии го нудат алкохолот како решение за среќен живот

Во последно време заглавив со гледање американски „хумористични“ серии. Жива зараза. Немојте да се зезнете и да почнете да гледате. Почнав поодамна со Friends. Тогаш, пред 3-4 години, имавме семејна традиција секој распуст да си ги гледаме, сите заедно, по неколку епизоди навечер, или преку ден. И тоа не беше страшно, дури убаво беше. Од Friends, прејдов на CSI, па CSI NY, CSI Miami, па ми улета Everybody Loves Raymond, и сериите што ги даваа на нашите програми и на хрватската Нова, како Lost, 24, The Sopranos, Fraiser, Seinfeld, по некоја епизода од House MD… и, така се создаде зависноста. Оттогаш почнав да ги симнувам и да ги гледам цели серии одеднаш, и за жал, некако се уште не можам да запрам. А многу ме нервираат. Ме нервираат со нивните скриени и не толку скриени пораки. Од нив не може ништо да се научи, освен дека за да живееш убаво треба да пиеш. Да, да, таму, во тие серии, во тој обичен американски живот ама баш никој не пуши, бидејќи тоа е гнасно, штетно и селски, ама затоа речиси сите пијат - тоа е шитот. Било која серија можам да ја земам за пример - еве ќе почнам со постара -  Just shoot me. Дејството цело време се одвива во канцеларии, на работа, ама... директорот, се разбира има полно бифе со пијалаци кои често ги пие, а можеби најинтерсениот лик таму е Нина, поранешна манекенка. Интересна е зашто води забавен живот, постојано е по журки и прослави и постојано е под дејство на алкохол. Таа ништо не јаде, ама затоа пие. Тоа е дел од нејзината диета. Тоа ја одржува витка. Слично е и во Two and a half men, кул е братот кој ништо не работи, само пие и се забавува. Другиот е лузерот, исмеаниот, млакиот, немажествениот. Ама, ете, во вистинскиот живот и не е баш така - зашто и во реалниот живот Charlie Sheen (кул братот) е таков како во серијата - па го избркаа и го заменија со друг.

Шемата на Friends е сосема преземена во серијата How I met your mother, каде имаме 3:3, 3 машки и 3 женски - пријатели кои најчесто се среќаваат во кафеана, ама за разлика од Friends каде се пиеја само кафиња и чајчиња, овие пиииијат се и сешто. За да не се оддалечат од кафеана ликовите од серијата It`s Allways sunny in Philadelphia држат кафеана и божем, а всушност тенденциозно, се занимаваат со општествени проблеми како: расизам, абортус, оружје, разни болести, злоставување итн. и веројатно за да можат да ги издржат сите тие проблеми - младите главни ликови речиси ништо не работат и само пијат. Серијата Cougar town  мора да ја спонзорирал некој производител на црно вино - зашто таму ликовите (повторно 6) стануваат и легнуваат со вино. Виното е во центарот на вниманието - тоа лекува се. Со него полесно се живее, тоа дава радост и среќа. Само во една епизода пиеја бело вино, зашто тоа било  „паметно вино“ - со помалку алкохол, а требаа да разговараат нешто сериозно?!? И да не гушам понатаму, секаде е исто (со можеби некои исклучоци), ама врв на разврат, пијанчење, неморалност ни продаваат во Californication. Главниот лик мислам дека нема ниту една позитивна особина - и тој треба да ни биде симпатичен, да го прифаќаме, и можеби да биде модел на идеален маж за младите генерации.

И што да кажам? Жал ми е што можеби една година потрошив на гледање вакви серии (уште мнооогу изгледав, не само спомнатите), што не станав зависник од алкохол, ама од нив - да. Сега сум на „лечење“. Ќе гледам филмови (хахаха).

Туризмот на Македонците

Фала богу што во последно време се вложува за привлекување на туристите во Македонија. Конечно, некои археолошки локалитети се уредија, Охрид го потсредија, Скопје има што да понуди, помалите гратчиња си прават свои стратегии за привлекување луѓе - и се на се, многу подобро е од порано.
Ама Македонците си се исти...
Ќе се подмочавме од среќа нашите нељубени соседи да ни доаѓаа во посета остварувајќи некаков реципроцитет...

100 милиони евра потрошиле Македонците во Грција

12.08.2011 - 17:03 

Сепак Грција и ова лето е најатрактивна дестинација за македонските туристи.

Според статистиката на МВР, македонско - грчката граница само во изминатите два месеци ја минале 400.000 македонски државјани.
176 илјади во јуни и 230 илјади во јули.
Ако се земе в предвид дека просечен македонски турист за 10-дневен одмор троши по 300 евра, Македонците кај јужниот сосед летово оставиле над 100 милиони евра.
(веста си е од тука: http://www.time.mk/read/7229c3bb7e/c08a1594cf/index.html.)
Само 100 милиони евра - па што е тоа за нас?

Ден на екологија во Македонија?

Во Македонија еден ден на екологијата не не вади, нас ни требаат години и години да го тргнеме ѓубрето што сме си го фрлале пред врата.
Јас сакам да ја гледам мојата Македонија ваква:

и за жал, кога фотографирам, треба многу да се местам за да ја избегнам реалноста:

Редно е веќе еднаш да си зачистиме по себе, а не да чекаме државата да ни исчисти...

Од „Тајната историја“ на Прокопиј Кесариски - младоста на Теодора

Големиот писател Прокопиј Кесариски напишал купишта книги (денес истории) за уште поголемиот император Јустинијан.

Во почетокот на царувањето на Јустинијан, Прокопиј му бил секретар и правен советник на војсководачот Велизир, кој му бил надреден, но и покровител. Со години, тие двајцата заедно ги преживувале војните против Персијците, походот во Африка, војните против Готите во Италија и втората војна со персискиот шах Хозрој (кога се нарушува „вечниот мир“ со Византиската Империја). Во тие години Прокопиј му бил приврзан на талентираниот војсководец Велизар и со него ги преживеал стравувањата од љубоморниот Јустинијан (кому завидливите дворјани му ја поткопувале довербата). И, кога Јустинијан повеќе нема да биде наклонет кон Велизар, Прокопиј решава сам да си го пробива патот кон врвот. Така станува писател и ги опишува сите воени походи каде го велича големиот император. Тоа се 8 книги „Историја на војните“, каде во првите 2 е опишана персиската војна, во третата и четвртата војната во Африка против Вандалите, 5.,6. и 7. за готската војна и во 8. која е додадена малку подоцна „За градбите“ се слави Јустинијан како голем градител.

Овој Прокопиј не ми е многу симпатичен лик. Својот покровител (и пријател) го напуштил кога било „густо“ и се свртел кон моќта (императорот) за кого почнал да пишува ласкави романчиња. Лицемерно типче. И најверојатно, зашто сепак не можел да го издржи притисокот на постојано лажење и величање на императорот, ја напишал „Тајната историја“ - книга во којашто Јустинијан и Теодора се опишани како ѕверови, најдолни луѓе, со најлоши особини - бескрупулозни, бесрамни, сурови, убијци, со еден збор - грозоморни!

Теодора

За разлика од другите истории на Прокопиј, каде Теодора е жена од народот и опишана како цврста и решителна, жена која стои веднаш до својот маж и му помага во најтешките моменти, во „Тајната историја“ ја гледаме нејзината опачина (а богами и изопаченост). Еве со каква одбивност тој ја опишува младоста на Теодора:

„...Уште извесно време била незрела да биде со маж и не можела да се однесува како жена; но таа не се воздржувала од тие работи и се оддавала на срамен полов акт на машки начин, со пропаднати момчиња, а тоа го правела дури и со робови кои ги придружувале своите господари во театарот, користејќи го згодниот случај, покрај другото, да ја завршат и таа срамна работа. Теодора поминала долго време во јавната куќа, оддавајќи си го телото на такви неприродни занимања. Веднаш штом пораснала и стигнала до зрелост, отишла меѓу актерките и станала обична хетера, од оние кои старите ги нарекуваат уличарки. Бидејќи не знаела да свири на флејта ниту на харфа, ниту пак била обучена за танчерка, таа требало постојано да си го продава телото и своите убавини на првиот којшто ќе го сретне. Потоа учествувала во мимички претстави, дури станала и актерка во театарот, секогаш играјќи со шутовите во непристојни сцени. Била особено остроумна и префинета и веднаш предизвикувала општо внимание. Таа не знаела за срам и никој никогаш не ја видел засрамена, без двоумење вршела најсрамни услуги. Дури и кога ја тепале и ја опсипувале со навреди и со шлаканици, таа весело се шегувала и громко се смеела. Се разголувала однапред и на случајно присутните им го покажувала отворено она што треба да биде скриено и невидливо за мажите.

Теодора се подбивала со своите љубовници, правејќи се наивна. Била недостижна за изнаоѓањето нови начини за љубовни односи и со тоа успевала трајно да ги освои душите на развратниците. Никогаш не оставала таа да биде освоена, напротив, со примамлива насмевка и со ласкање, со заводливо одење, ги намамувала своите жртви, особено голобрадите. Ниту една друга жена не била толку моќна во сладострастието. Често одела на организираните пирови со десет и повеќе момчиња, на врвот од машката сила и искусни во рзвратот, и ноќта ја минувала со сите нив. А кога тие се изморувале од таа работа, таа одела кај нивните робови, понекогаш триесетина на број, и имала односи со секој од нив, без да се засити од таа срамна работа.

Еднаш Теодора отишла во домот на еден виден човек, и како што раскажуваат, скокнала на работ од масата, пред погледот на сите присутни на пирот, ги кренала безобразно алиштата од нозете нагоре и не се засрамила отворено да ја покаже својата бесрамност. Таа го вршела својот занает со своите три дупки, но пак била незадоволна и ја укорувала природата што не ги проширила доволно и оние на нејзините гради, за да може да измисли и за нив некој нов вид однос. Многупати забременувала, но речиси веднаш успевала да пометне, со вештачки средства...“

И? Грозно? Да, нели?

Никој од нас не може да си замисли дека една идна императорка (поточно сопруга на император) е возможно да била ваква.

Но, според мене, сите особини кои се претходно опишани се добри предиспозиции за владетел. Ќе издвојам некои од нив:

1. Недоволна образованост и снаодливост

Владетелите се свесни дека им недостасува образование, но тие се снаодливи и на други начини да ја надополнат таа празнина.

(...Бидејќи не знаела да свири на флејта ниту на харфа, ниту пак била обучена за танчерка, таа требало постојано да си го продава телото...)

2. Подготвеност за сценски настап и бесрамност

Секој владетел мора да застане пред толпата, пред погледот на сите да го покаже (барем едно) своето лице и да разоткрие голем дел од својот живот. Да ужива во својата голотија на која другите и се восхитуваат (или онанираат на неа).

Бесрамно да застане и да лаже пред толпата, да не се срами од своето минато па макар и колку да е тоа гнасно (а за ова не е проблем зашто бесрамникот не се срами од ништо, а најмалку од своите постапки)...

(...скокнала на работ од масата, пред погледот на сите присутни на пирот, ги кренала безобразно алиштата од нозете нагоре и не се засрамила отворено да ја покаже својата бесрамност...)

3. Иницијативност и манипулација

Владетелот секогаш треба да предводи и да ја започнува играта. Исто така, мора да умее да ја заведе толпата за таа бескомпромисно да го следи. Потоа, откако таа ќе биде целосно под контрола, може слободно да манипулира со неа.

(...Никогаш не оставала таа да биде освоена, напротив, со примамлива насмевка и со ласкање, со заводливо одење, ги намамувала своите жртви, особено голобрадите...)

4. Истрајност

Во случај на неуспех, владетелот мора да истрае и со крената глава да продолжи понатаму.

(...Дури и кога ја тепале и ја опсипувале со навреди и со шлаканици, таа весело се шегувала и громко се смеела...)

5. Издржливост

Владетелот мора да биде издржлив и психички и физички. Физичката кондиција му треба за сценските настапи, а психичката, всушност таа и не му треба, бидејќи ја поседува особината од точка 2 (бесрамноста).

(...Често одела на организираните пирови со десет и повеќе момчиња, на врвот од машката сила и искусни во рзвратот, и ноќта ја минувала со сите нив. А кога тие се изморувале од таа работа, таа одела кај нивните робови, понекогаш триесетина на број, и имала односи со секој од нив, без да се засити од таа срамна работа...)

6. Инвентивност

Владетелот мора да измислува нови начини за манипулација и владеење со другите.

(...Била недостижна за изнаоѓањето нови начини за љубовни односи и со тоа успевала трајно да ги освои душите на развратниците...)

7. Блискост со сите слоеви во општеството

Владетелот мора да покаже отвореност кон сите од толпата (на сите да им се додвори), па дури и да биде во најблизок контакт со нив, на пример со најсиромашните и со геј-популацијата.

(...но таа не се воздржувала од тие работи и се оддавала на срамен полов акт на машки начин, со пропаднати момчиња, а тоа го правела дури и со робови...)

8. Бесчувствителност

Ако треба, за власт и кариера, владетелот мора да биде подготвен да ги жртвува и најблиските.

(...Многупати забременувала, но речиси веднаш успевала да пометне...)

Ете, затоа не ми се виде многу чуден извадоков од младоста на Теодора - зашто таа се искалила за својата блескава иднина и кариера.

(Бидејќи ми испадна многу долг текстов, а не дојдов ни до половина, другите коментари за книгата ќе бидат во некој следен пост).

Може ќе ни донесе малку среќа нивната несреќа?

Последниве денови на европската сцена НЈС изгуби од својата величина. Дај боже така да продолжи работава.
Како на типична Балканка, понекогаш сакам да му умре магарето на комшијата. Тоа што НЈС е во долгови до гуша веројатно ги прави Европејциве малку построги кон нив. Па пишуваат по весници малку поинакви текстови или го покажуваат на клипови најновиот националистички „испад“ во Атина.
Сакам да не ја гледаат нивната галеничка само низ розови наочари, сакам барем понекогаш да ја видат каква што е.
Тука може да го прочитате написот во "The Economist" (а ве предупредувам да не ги читате коментарите за да не останете будни цела ноќ, како јас сега, а ќе ви кажам дека нашите се најдобри - најумерени и најпаметни).
А за НЈС фашизам погледнете тука, на парадата во Атина од изминатава недела. Ова не е прва ваква парада во НЈС, ама за првпат ја има на CNN.

Рајко

Приказната за Рајко е надоврзување на приказните за св. Трифун и водолиите.

Рајко Жинзифов, се родил и умрел на 15. февруари.

Неговото крстено име било грчко, Ксенофон Ѕинѕиф (според презимето Влав), кое под влијание на Димитар Миладинов си го сменил. Какви биле националните чувства на Ѕинѕифа во моментов не ме интересираат. Интересно е што тој, роден еден ден по св. Трифун, во далечната и студена Русија каде студирал, му се предал на порочниот светец (односно, му се предал на алкохолот). Во прилично депресивна состојба, славејќи го својот празник (и роденденот и св. Трифун) претерал во целосното „предавање“ и си умрел (на својот 38 роденден).

Софисти

Софија значи мудрост, а фил - љубител, што значи, директен превод на зборот философ (ија) е љубител на мудроста. Во нашиот јазик без некоја особена причина се вкоренил зборот со промена на гласот с во з, па наместо философија, велиме филозофија. Сите дипломирани филозофи со право го користат изворниот збор, но она што еднаш е прифатено и стандардизирано тешко може да се искорени.
Под софисти во антиката се подразбирале мудрите луѓе кои ги подучувале другите, го споделувале своето знаење. Тогаш најголем срам било овие луѓе да земаат пари за својата „работа“. (Веројатно затоа и до ден-денес наставниците се малку платени, а голем дел од нив би работеле и бесплатно). Поради наплатувањето на своите подучувачки услуги „софист“ набрзо станал погрден збор. Најголемо внимание софистите посветувале на реториката и вештината да се докаже својот став без разлика дали е точен или не.
Денес под софистика го подразбираме токму ова - вештина на убедување (не водејќи сметка за вистината).
Старата софистика го доживеала својот врв во втората половина на 5. век п.н.е. во Атина, веднаш по Грчко-персиската војна. Тогаш Атина станува центар и собиралиште на мудреците и уметниците.
Всушност, многу е интересно што ниту еден филозоф до тогаш не потекнувал од Атина, туку сите биле од „периферијата на хеленскиот свет“ од каде е извориштето на европската филозофска мисла.
Талес од Тракија;
Елејците со Парменид од Елеја, јужна Италија;
Питагорејците избегале во Кротон, Италија;
Хераклит од Ефес , Мала Азија (Лидија),
Демокрит од Абдера, западна Тракија итн.Единствениот атињанин кој се појавува во времето на процутот - Сократ, самите си го осудиле на смрт. Парадоксално!

Едни рецепти за љубовта

Понекогаш ми е жал што ќе изгубам време на читање на некоја книга, ама, секогаш мора да ја дочитам верувајќи дека ќе ја откријам поентата. Одамна престанав да ги читам книгите со рецепти за подобар живот, за наоѓање на среќата, за подобрување на односите и слични глупости, но пак се случува да налетам на нив. Па така налетав и на книгата „Љубовта е приказна“. Ме заинтересира иницијалната идеја дека сите си ја живееме својата љубовна приказна, дека сите имаме различен пристап кон љубовта, но дека во принцип може да се понудат „класични“ љубовни приказни. Сакав да си ја најдам мојата љубовна приказна и упорно, иако ми беше здодевна книгата, ја читав со таа цел. Всушност, таму се опишани љубовните односи, а не љубовта како приказна.

Според авториот (аналитичар) постојат неколку групи, и во тие рамки и неколку подгрупи љубовни приказни:

Прва група - асиметрични приказни:

1. приказна учител-ученик

Во овој однос асиметријата се создава со тоа што едниот е учител, а другиот е ученик. Улогите може да се менуваат (во зависност од областите), но партнерите не постигнуваат еднаквост.

2. приказна за жртвување

Во оваа приказна луѓето даваат без надеж и очекување дека ќе им биде возвратено. Жртвата се сфаќа како потреба (нужност), а не како избор.

3. приказна за владеење и управување

Тука има различни сфери на распределба на моќ. Може едниот партнер да ја има целосната моќ (автократски) или да биде поделена на различни области (демократска). На пример едниот владее со финансиите, другиот со децата.

4. полициска приказна

Тука, едниот партнер постојано надгледува што прави другиот, постојано му се јавува по телефон и мора да знае штоправи другиот во секој момент. Се разбира дека ова го надминува едноставното интересирање за другиот.

5. порнографска приказна

Во оваа приказна да сакаш значи да понижуваш или да бидеш понижен.

6. хорор-приказна

Едниот партнер (почесто жената) е малтретиран од страна на другиот, но често не ја напуштаат приказната зашто мислат дека последиците од напуштањето ќе бидат поголеми од останувањето во врската.

Втора група - приказни за објекти

1. научнофантастична приказна

Се избираат партнери кои се чудни и неразбирливи (како вонземјани) па затоа им се интересни.

2. колекционерска приказна

Партнерот се избира затоа што се вклопува во некоја општа шема (и обично има повеќе партнери).

3. уметничка приказна

Во оваа приказна партнерот се гледа како уметничко дело задржувајќи се на целокупниот физички изглед, или на делови (очи, тело...)

4. приказна за дом и огниште

Тука луѓето го гледаат својот дом како центар на својот однос. Постојано го дотеруваат домот, доградуваат, средуваат, му посветуваат време и емоционална приврзаност.

5. приказна за оздравување

По преживеана траума (несреќа, лечење од дрога, алкохол) лицето е подготвено да продолжи понатаму, но му треба некој за да му помогне.

6. религиска приказна

Љубовта има функција на религија (барање на спас во љубовта) или религијата да биде интегрален дел од љубовта (мора да се од иста вера и верници).

7. односот како игра

Љубовниот однос се сфаќа како победа или пораз. Партнерите се натпреваруваат во нешто (спорт или друго) или во самиот однос.

Трета група - приказни за координација

1. патеписна приказна

Љубовта се сфаќа како заедничко патување. Воопшто не е важно каде ќе се патува, туку дека ќе се патува заедно.

2. приказна за шиење и плетење

Љубовта е она што партнерите сами ќе го направат, сами ќе го создадат, без конвенционални притеснувања, без однапред зададени шеми.

3. градинска приказна

Односот се гледа како нешто што постојано треба да се негува при што партнерите се доживуваат како најдобри пријатели.

4. деловна приказна

Љубовниот однос се гледа како деловно партнерство каде страстите се топли, но не и жешки. Финансискиот дел е многу важен.

5. приказна за зависност

Партнерот чувствува силна, анксиозна зависност од другиот. Помислата дека може да го загуби му предизвикува чувство на паника, а ако го загуби има симптоми на апстиненцијална криза.

Четврта група - наративни приказни

1. сказненска приказна

Калсичната љубовна приказна за принцот на бел коњ или принцезата.

2. историска приказна

Навраќање на минатите настани, чување на сите слики и други спомени.

3. научна приказна

Љубовта може да се разбере со анализирање на односите и постапките.

4. готвачка приказна

За успешна врска потребен е вистинскиот рецепт - ако се изберат вистинските чекори и да се прават работите на одреден начин.

Петта група - жанровски приказни

1. воена приказна

Љубовта е војна, а добриот однос почива на војување, односно постојана борба за она во што веруваат.

2. театарска приказна

Партнерите се гледаат како артисти кои играат различни улоги. Уште при влегувањето во врската си подготвуваат текст и приказни со кои ќе го фасцинираат партнерот.

3. хумористична приказна

Се гледа смешната страна на работите. Ваквите врски се забавни, но често важните прашања се избегнуваат со „свртување на работата на шега“.

4. таинствена приказна

Тука се смета дека таинственоста е важен дел од љубовта и дека човек не треба да дозволи да се знае премногу за него. Знаат да бидат интересни поради одржување на заинтересираноста, но често разочарувачки кога ќе се увиди дека нема што да се открие.

Ете, тоа беше обработено во книгава. Кај се помачив да ја прочитам, па сега уште се помачив и да ги напишам сите овие точки.

Малку ме изнервира што не се најдов во ниедна од овие приказни, поточно во сите од нив по малку.

Значи, мојата приказна би била: понекогаш сакам да бидам учителка и ученичка, понекогаш сакам да се жртвувам за љубовта, сакам да имам моќ во одредени ситуации, понекогаш сакам да го надгледувам партнерот па и да го малтретирам, сакам некогаш да не го разбирам, да биде чуден, релативно да се вклопува во некоја шема, да не биде грд, да имаме топол дом, да му помагам ако западне во криза, да верувам во љубовта, да се натпреваруваме во разни игри, заедно да патуваме, да ја создаваме и негуваме нашата приказна, да немаме проблем со финансиите, да се чувствуваме приврзани еден кон друг, тој да биде мој принц, а јас негова принцеза, да се сеќаваме на убавите минати времиња, да ги анализираме грешките за да не ги правиме повторно, да ги одбираме вистинските чекори, да се бориме за она во што веруваме, понекогаш да „влегуваме во филм“, да ја гледаме смешната страна на животот и секогаш да има што да си откриваме еден за друг.

За Гоце

4 февруари - роденден на Гоце.

И тој водолија, па затоа е јасно зошто светот го гледал ко поле (ливада, нива, или што ли беше) за културен натпревар меѓу народите.

Иако нема врска со неговиот роденден, туку со неговата смрт, интересен ми е написот во London Times - New York Times од мај 1903 во кој убаво си пишува чиј водач загинал и кој го предал. Како што можам да прочитам, таму никаде не се споменува Бугарија (ниту Србија), а шпионот е секогаш истиот.

Кај се топките?

Денес во училиште баш беше убаво. За да биде така, ни требаше време и рааабота, ама важно кога дојде моментот сè беше ок.

Сите раздвижени, сè средено, сите на место... и во 11 часот започна отварањето на Средношколската кошаркарска лига.
На отварањето дојдоа директорите на сите средни училишта - учесници, претставниците од Агенцијата за млади и спорт и покровителот и организаторот на игрите - градоначалникот на Скопје.

Програмата ја водеше типката од Бекстејџ.

Од многуте камери и фото-репортери не можев да си фатам убава позиција за сликање. Со нив секогаш ми е интересно што ме поздравуваат како да сум им од браншата. (Као, „здраво колешке“, со еден посебен поглед и респект.) Ама, бидејќи јас не сум тоа, не успевам да се снајдам во „упикувањето“ некому пред фаца.

Игрите ги отвараа со куси говори во кои се искажуваше почит кон „главните“ и задоволство што „децава“ ќе поиграат кошарка и ќе се подружат.Оваа манифестација всушност е возобновување на нешто што се случуваше и во „мое“ време. Натпревари меѓу сите средни училишта од Скопје каде младите ќе се дружат, ќе навиваат за својот тим, ќе победуваат, ќе губат, ќе се радуваат и ќе се трудат следниот пат да бидат подобри. Во секој случај ќе комуницираат и на поинаков начин освен во кафана.

Градот се потруди и да донира спортска опрема, односно професионални топки за сите спортови, за сите училишта - учесници. Многу убаво.

Ние пак, во знак на благодарност му подаривме на градоначалникот еден баскет со посвета.

И сè беше супер, ама она што не беше ич убаво е што нашите топки исчезнаа.

Баш им фала на оние што ни ги „дигнаа“ топките како знак на благодарност за нашата гостопримливост.

Книгата „Што можеме ние Македонците да научиме од Александар Велики“ од Нено Богдан

Меѓу другото, иако недела, денес ја прочитав оваа книга од Нено Богдан која може да ја симнете на неговиот блог и од која може да научите навистина „јаки“ нешта. Може да кажам само браво за размислувањето и анализата.

Во продолжение еве една глава од книгата, која е најмногу поврзана со мојата стручна област:

Учи од Aristotle, а не од Aristophanes

Старогрчкиот историчар Plutarch во неговата биографија за
Александар Велики, ни ја раскажува следнава случка од животот
на големиот Македонец која, по мое мислење, кажува сЀза
неговиот однос кон книгите и учењето воопшто:
Имено, кога после сите битки и победи против Darius,
македонската војска ја презела контролата врз главниот град на
Персија, во царската ризница меѓу многуте златни и сребрени
предмети украсени со скапоцени камења, била пронајдена и една
раскошно декорирана кутија, за која на Александар слугите на
Darius му рекле дека во неа персискиот цар ги чувал своите
најскапоцени предмети. Бидејќи Александар по победата врз Darius
се сметал себеси за новиот цар на Персија, тојрешил да ја
продолжи традицијата и во тојковчег да смести некојсвојдрагоцен предмет.
Александар ги прашал генералите од македонската армија и
другите присутни, што е тоа по нивно мислење, што за него е
најзначајно и наскапоцено, достојно за да се стави во ковчегот. Се
појавиле разни мислења, при што некои сметале дека треба да
стави некое оружје, или можеби некојпрстен и печат кралски, а
можеби и да ја наполни со дијаманти кутијата. Откако ги ислушал
нивните предлози, Александар ги изненадил своите соработници
со одлуката во кутијата, во која требало да се чуваат највредните
предмети од неговиот живот, да смести - една книга!
Книгата била токму „Илијадата“ од Homer, во тоа време сметана
за еден од најквалитетните историско - поетски записи, полн со
практични совети и големи мудрости од кои многумина можеле да
учат за владеењето во мирот и однесувањето во војните. Таа му
била омилената книга на Александар, и тој решил токму неа, како
највреден предмет во својот живот, да ја стави во ковчежето
конфискувано од ризницата на персискиот цар.
Кога прв пат ја прочитав оваа интересна приказна, веднаш на ум
ми дојде следново прашање: што би ставиле лидерите од
политичката елита на модерната македонска држава доколку би
имале пристап до царското ковчеже во кое ќе треба ги чуваат
предметите кои најмногу ним им значат?
Едниот лидер веројатно би ставил шише виски во ковчежето,
другиот можеби список со адресите и телефонските броеви на сите
агенции за правење на реклами во земјава и пошироко, заедно со
лист хартија на кој би бил нацртан графикон со движењето на
неговиот личен рејтинг, еден бивш лидер веројатно би го ставил
својот бугарски пасош во ковчежето, а не е исклучено некои
политички големци во таквото едно ковчеже ги сместат и своите
кодошки досиеја од некогашната Служба за државна безбедност
кои успеале да ги украдат на време од архивите пред да почне
процесот на лустрација. А сигурно ќе се најде место и за штедна
книшка од некоја банка во Кипар, Швајцарија или Панама...
Сакам да кажам, не верувам дека било кој од нашите „големи“
лидери ќе стави книга во своето ковчеже за чување на вредни
предмети. А не дека и гласачите на тие политичари се нешто
понаклонети кон книжевноста, по светлиот пример на Александар
Велики. Повеќето просечни млади Македонци, да им дадете шанса
да стават нешто свое највредно во ковчежето на Darius, сигурно ќе
се решат за пиратско DVD со спотовите од некоја српска или
бугарска пејачка со големи гради.
Во денешна Македонија, книга на Aristotle, философот достоен да
биде учител на Александар Велики, можете да си купите во некои
книжари за само сто денари! Две кутии цигари, еден и пол
килограм банани, 400 грама говедско месо или половина табла
јајца вредат повеќе од една книга на учителот на Александар
Велики Македонски. И пак никој не ги купува тие книги.
Очигледно, Aristotle бил доволно добар за Александар, ама не е
доволно добар за Македонците, кои сакаат да се нарекуваат себеси
„чеда на Александар, гордост наша македонска“. Е да, тој таков
каков што бил е гордост наша македонска, но дали ние, вакви
какви што сме можеме да речеме дека тој со нас би се гордеел?
Филип II, кога му се родил синот Александар, му пишал писмо на
Aristotle (со кого се знаел од младоста уште, бидејќи таткото на
Aristotle му бил личен лекар на таткото на Филип) со следнава
содржина: „од Филип до Aristotle, поздрави! Да знаеш дека ми се
роди син. За тоа, на боговите сум им бескрајно благодарен, не
толку поради тоа што ми се роди баш син, туку повеќе поради тоа
што се роди тој додека ти си жив, затоа што се надевам дека ако
ти му бидеш учител кога ќе потпорасне, сигурно од него ќе стане
човек што на моето кралство голема добробит ќе му донесе“
Ете, не бил само Александар тој кој го ценел учењето. И
неговиот татко, кој во една пригода го советувал синот да го слуша
внимателно она што го подучува Aristotle за да не ги повтори
истите грешки што Филип ги направил поради необразованост,
значи и тој бил свесен за важноста на образованието.
За жал, денешните Македонци овој начин на размислување не го
споделуваат со своите славни и успешни предци. Како што
објаснував опширно во една колумна на мојот блог, со наслов „Што
можеме ние Македонците да научиме од Евреите“, во нашата
држава ако некој млад човек седне на клупа во парк со шише
ракија во рацете, нема да изненади никого со таа своја постапка,
но ако биде виден со книга во рацете како седи истиот тој млад
човек на истата таа клупа во паркот – тој ќе стане мета за подбив,
бидејќи во нашиот секојдневен разговорен јазик, да му кажеш
некому да „не се прави паметен“ се смета за сериозна навреда.
Но, дури и оние кои сепак решаваат да учат, поради накриво
насадениот образовен систем во државава, не го прават тоа на
најпродуктивниот начин. Еве, на пример, студентите по економија:
јас сум имал прилика со можеби дваесетина дипломирани
економисти да разговарам за тоа што го учеле на факултет, и од
ниту еден од нив не сум слушнал дека ја прочитале книгата на
легендарниот економист Adam Smith кај нас позната под
скратениот наслов „Богатството на народите“. Книгата ја има и на
македонски преведено и чини неколку илјади денари да се купи,
па можеби тоа е пречка за поголема читаност. Таа може да се
најде и на интерент, на англиски вистина, но може да се најде.
За книгите на David Ricardo или Milton Friedman да не правиме
муабет, а John Maynard Keynes, можеби највлијателниот економист
на XX – иот век и „идеен творец“ на ММФ и Светската банка, за
повеќето наши дипломирани економисти е вистинска terra incognita
(непозната област). И најголемиот дел од нивните професори не се
нешто подобри во тој поглед од нив, затоа што и тие, исто како и
нивните студенти, учеле за големите мислители, а не учеле од
големите мислители. Со други зборови, тоа што тие го знаат за
нивните идеи не го добиле со читање на книгите напишани од нив
лично (иако барем во денешно време сите капитални дела на
мислителите на општествените науки ги има на интернет) туку со
читање на книги напишани од други луѓе за нив.
А како што Aristotle објаснил во едно писмо до Александар, да се
учи од некого и да се учи за некого, не е исто:
„Од Александар до Aristotle, поздрави! Не си направил добра
работа со тоа што си ги објавил твоите предавања во книга. Сега
секој ќе може да го прочита она што ти мене ме подучуваше, и
секој ќе ги научи истите работи што јас ги научив. И по што тогаш
јас ќе бидам подобар од другите луѓе? Мојата желба е да ги
надминам сите останати во паметта, а не во силата. Поздрави!
Од Aristotle до кралот Александар, поздрави! Си ми пишал во
врска со објавувањето на моите предавања, сметајќи дека тие
работи требало да ги држам во тајност. Не се вознемирувај поради
тоа, оти сакам да знаеш дека тие предавања истовремено и се
објавени и се зачувани во тајност. Затоа што нивната смисла е
разбирлива само за оние кои биле на моите предавања да ме
слушаат како ги објаснувам. Другите, нема да ги сфатат. Поздрави,
кралу Александар“.
Овој дел од преписката меѓу ученикот кој бил крал и философот
кој му бил учител, ни ја оставил нам, на идните генерации
историчарот од времето на стариот Рим по име Aulus Gelius. Не
преведував буквално, а и го модернизирав начинот на изразување,
сЀ со цел да биде појасна поуката.
Резиме: Aristotle бил сериозен мислител кој во своите дела
пишувал за политика, економија, право, етика. Во истата епоха
живеел во Athens и еден комедиограф по име Aristophanes кој
пишувал лесни комедии кои на тогашната публика ѐ биле многу
забавни. Александар државникот учел од Aristotle и затоа ги
потчинил жителите на Athens кои не ги ценеле многу своите
мислители (философот Socrates го осудиле на смрт) но ги
обожавале своите комичари, каков што бил Aristophanes.
Во денешна Македонија имаме ситуација кога десетици илјади
млади Македонци се спремни да отидат на стадион и да навиваат
на цел глас за македонската репрезентација. Тоа е прекрасно, но
колку од нив се подготвени напорно и вредно да студираат некој
технички факултет кој утре ќе им обезбеди да најдат самите некоја
продуктивна работа, можеби и во добро платеното странство?
Колку часови трошат младите Македонци пред компјутер играјќи
игри, а колку во учење на програмирање на релациони бази на
податоци или одржување на компјутерски мрежи? Македонија
нема да стане почитувана сЀ додека ние сме дежурни „берачи на
портокали на грчките плантажи“, туку тогаш кога грчките хакери
ќе бидат пресреќни кога ќе пиратираат некој софтвер произведен
од македонски програмери.
Погрешно е да се мисли дека најголемиот успех за Македонците
е да ги навредат Грците. Напротив, најголемата навреда за Грците
е успехот на Македонците. Во секој поглед.
Александар знаел дека кој учи, тој победува. И кој победува, тој
пак треба да учи. А ние ниту учиме, ниту победуваме. Можеби
треба да почнеме да учиме, за да почнеме да победуваме.

Како низ магла

Распустот на најголем дел од младите им помина како во магла. По цела ноќ само на компјутер, понекогаш со сила надвор на студот, а по цел ден спиење.
Во секојдневното „висење“ на интернет ми се чини дека се губи чувството за реалност. Далеку од тоа дека е неинтересно, зошто инаку би го правеле? Токму напротив, многу е интересно и заразно. (Да си признаам и јас многу не се разликувам од нив.)
Во последно време МСН-то е заменето со ФБ-то, зашто на МСН-то само брбориш, а на ФБ-то можеш и да воајерираш - таму има разни сликички од најинтимни до секакви други глупости. Не дека и тоа не станува досадно, но сепак, можеш да си коментираш, да си се рекламираш, да се глупираш, групираш, понекогаш и работа да изгубиш, на крај и да си разговараш со „пријателите“.
Е, кога сум кај разговорот, баш би сакала да ви пренесам еден пример:

toj: hello xD
taa: hi :))))
toj: kade vecer
taa: me zaeb drudarka mi :S
toj: ?
taa: mi stigna invite :)
za event :P
za hip-hop night
na fb
toj: lol
taa: brb 2 sek
tel :)
toj: k
taa: back
toj: i ti so si prais
taa: niss eve sedam
ti
?
toj: hah pa i ja isto
a so ti stana be so toj eventot??
taa: paaa mozebi ke ideme :P
ne se znae :D
toj: pa sakas zaedno da ideme
ako niso dr ke znaes za sigurno
taa: abe nz za toa
izlea u anja ke ideme
ali mislime da pomineme tamu
ti ke ides?
toj: per abe ustvari planot e u park da ideme
da si pieme pivce
ko lugje ;)
a ustvari so te zaebala taa?
taa: pa toa
niso od hip-hop night :(
ke sme idele u anja -.-
ali ako
nvm
toj: pa zaebi ja i ti nea
doi so nas u park ^^
taa: ne be neka ja
so saka neka prai
e aj ja idam
zzz
toj: ok, se slusame ;)
taa: se gledame
cao
mwa xD

и на крај, ниту се гледаат, ниту се слушаат - зашто на разговор (chat) само си се допишуваат (односно се читаат). Тој на една, таа на друга страна, ама важно времето им помина ко низ магла.
И? Го разбравте муабетот?
Прво, се разбира мора да биде на латиница зашто разно-разни: инвајт, евент, најт и сл. смешно изгледаат напишани со кирилица.
Второ, - ах тие смајлиња! Какви се емоции не прикажуваат: радост, шарм, незадоволство, нерешителност, сомнеж, двоумење... и што ли уште не?
И трето - кратенките - па тоа е врв на инвентивност! - лол, брб, ниш, нз, нвм, ззз, к - ако не знаете што значат - кој ви е крив?

Зборови

Зборови...
Нема ништо поубаво од зборовите.
Човекот е создаден само за да им најде име (збор) на сите работи. На Земјата да постоеја само животни и растенија ништо не би имало име, не би постоел зборот.
Човековата мисла би била изгубена, а заборавена со текот на времето кога не би постоело писмото (буквите).
Служат тие и за обично „добро утро“, „добар ден“, за комуникација со блиските и раскажување на случките (замислете да требаше да го цртаме сето тоа), но и за изразување на внатрешните немири и чувства, и за внатрешните пориви и „увиди“. Може да се чувствуваме „некако“ и се додека не употребиме зборови за тоа, тешко дека ќе се разбереме самите себе. Зборовите го омеѓуваат и материјализираат чувството. Тоа може да лебди, да те притиска, но кога ќе ги употребиме зборовите, па макар само и како беден опис, веќе сме си го дефинирале.
А, писмото е врв на совршенството - овие зборови што ги пишувам тука, никогаш нема да исчезнат. Тие се такви, овековечени, сега и засекогаш...
И ова беше само почеток, но изгледа дека е тука крајот... Сакав да пишувам и за изворот на зборовите, но сега се преокупирав со нешто што ќе следи од идниот пост...

Од Водици - Водолија

Покрај тоа што без вода нема живот, за мене без вода нема ни духовен живот. Таа за мене има исцелителна моќ. Секогаш кога се чувствувам лошо само водата може да ми помогне. Бањата и тушот ми се единствениот лек. А моите психички болки ги лекуваат големите води - реките, езерите, морињата. Веројатно затоа сакам риболов, за што подолго да седам крај големата вода и да ја впивам нејзината енергија. Секое утро кога го поминувам мостот на Вардар погледнувам кон водата и чинам ја примам дневната доза на енергија (понекогаш ми е страв да не се очукам со колата, но за тоа станувам свесна откако ќе го пројдам мостот).
Денес е Водици.
Исус го започнува новиот живот по крштевањето во реката Јордан.
А од Водици започнува мојот хороскопски знак - Водолијата. Не е ли тоа некаква коинциденција од Водици - Водолија?
(Еве што велат за жената водолија, па иако не верувам во хороскопи, сепак, многу работи ми погодиле: Жената родена во знакот на водолија, од своето детство е ведра и радосна личност. Младоста и поминува во потрага и барање на идеал и благородна цел за пат низ животот. По својата душа е уметник, поет и сликар и се ја воодушевува. Таа е вистински претставник на современа жена, голем идеалиста, темпераментна и голем мечтател. Љубопитна е и се ја интересира, макар била неважна мала работа или случка. Било кога и да се омажи, за неа е секогаш рано, затоа што има дух на младост кој тешко се прилагодува на проблемите и должностите на брачниот живот. Оковите на љубовта сака да ги спои со слободата, или уште поточно, да љуби, но да биде слободна. За среќа во бракот бара појасни докази од внимание, подароци и убави зборови. Темпераментна е и за неа велат дека е „жив оган“. Ако е искрено сакана , станува најдобар животен сопатник на својот маж. Родителите Водолии ги охрабруваат своите деца да бидат независни, и да ги следат сопствените таленти.)

И, што сакам да кажам? - Дека се се врти околу водата (особено за Водици). И дека се радувам што ми почнува хороскопскиот знак, зашто во тој период секогаш сум најрасположена и најпродуктивна.

Шехерезад - Династија

Вчера, требаше да одам на именден кај еден пријател, Васил, ама не отидов бидејќи имав поважна и неодложна работа.
Денес, се видовме за честито и ни раскажа како поминале гостите.
Невообичаено постарите наместо во 7-8 часот, му дошле во 6. Во 8.30 немал гости - сите си отишле. Младите, кои обично доаѓале во 9.00 никаде ги немало. Зачуден, се јавил кај некој пријател да го праша дали ќе доаѓаат, а тој му одговорил:„Еве, сега, да заврши Шехерезад“. Тогаш на Васил му станало јасно зошто и постарите си отишле.
Па, каков е овој феномен - Шехерезад?
Сите дружби, договори, состаноци да се организираат и програмираат според терминот на Шехерезад, да не случајно се пропушти епизодата!!!
На фејсбук постојано се коментира за Шехерезад, па дури се кажуваат цели реплики. Имаше и Шехерезад честитки за Нова година (Во новата година да бидете сакани како Шехерзад, бизнисот да ви цвета како на Онур, да си имате најдобар пријател како Бену, а љубовта да ви е вечна како на господин Бурхан и госпоѓа Надидан.)?!?
Се сеќавам, кога бев млада, дека Скопје беше празно кога имаше „Династија“. И тогаш не разбирав, а не разбирам ни сега!
Како може да се биде толку зависен од телевизиска серија? За жал, не ги знам содржините ни на едната, ни на другата за да можам да направам поопстојна анализа, ама верувам дека се обични сапуници, без вистински вредности.
Не сфаќам, па тоа ти е. Мора да сум многу глупава...

Свастика - коловрт: вечни да сме, со среќа

Кога го прашале Конфучие: „Што би направил прво кога би дошол на власт?“ тој рекол: „Прво што би сакал да направам е да им го вратам првобитното значење на буквите (симболите)“.
По повеќе од шест децении (од завршување на Втората светска војна) време е за рехабилитација на свастиката.
Свастиката (кукастиот крст) кај нас сè уште се поврзува само со Хитлер и фашизмот.
Но, тој симбол има длабоки корени во минатото. Се смета дека е ариевски знак кој означува вечен живот, единствена животна сила, вечно таинствен, непознат, никогаш умирачки животен дух на вечно пулсирачкото Големо срце на кој е заснована целата вселена.
Зборот „свастика“ потекнува од санскритот, од зборовите:„су“ што значи „добро, прекрасно“ и „асти“ што значи „е, да биде, (јест, на др. сл. јазици)“. Во буквален превод: „добро е“. Како симбол, тој ја добил и наставката - ка за означување на нешто мало (деминутивна наставка која и денес ја има во нашиот јазик) и значи „среќа“, и предмети што носат среќа. Односно, во буквален превод: среќичка.
Се среќаваат најразлични форми, а и називи за свастиката (коловрат, свет дар, сонцеврат, агни, сончев крст, перунов цвет, боговник, сварожич, јароврат, одолен-трева, родимич, чароврат итн.). Во Македонија го викаме коловрт.

од Про-свасикаод тука.
Историјата на симболот навлегува во длабокото минато на палеолитот. Најстарите пројави на свастиката се датирани 10- 15000 г.п.н.е., а се среќава кај многу народи: келти, германи, словени, етрурци, скити итн., а во една своја варијанта и кај античките Македонци.
Еден од првите, најстарите артефакти на кои се распознава издлабена еден вид свастика е бразлетна од мамутска коска пронајдена во Украина.
Од 7-6000г.пн.е. на глинени печати се среќава свастиката во Анатолија и Месопотамија.
Во древна Индија и кај Буда, односно Будизмот.
Од 5500-3000 г.п.н.е. има артефакти од познатата триполска култура, исто така од Украина, глинени садови со нацртани свастики.

Божицата Атина на својот штит, а често и на облеката го има симболот на свастиката.
Кај Словените кај богот Перун ја има свастиката

го има и кај Апачите

кај Баскитеи кај многу други.

Во Македонија, симболот исто така има длабока историја. Го среќаваме во неколку варијанти. Класичната, четириаголна, која ја има на мозаиците на Плаошник, и уште покласичната: Македонска, која ја има на секој чекор.

Кога пред еден месец бев на Кале, фрлени на земја ги видов овие мермерни плочи:

Тука има неколку симболи кои ги среќаваме во Македонија, меѓу кои и коловртот.

Коловртот го има на античкомакедонските штитови...но, и на многу други места... на камен, на мермер, на бронза, во пештери и во цркви...(во Св. Спас, пред гробот на Гоце Делчев)(реконструкција на старата плоча во Водоча).

Симболот на вечноста сигурно е поврзан со вселената. На нашето небо може да се види ова, па затоа некои сметаат дека симболот потекнува од тука.

Како и да е, симболот секогаш означувал нешто убаво, вечно, додека Хитлер не го уништил земајќи го за свое обележје.

Српска слава

Во пресрет на Василица, а сè уште под импресија на препрочитувањето на српската историја...

Србите, крсните слави ги сметаат за свој ексклузивитет нарекувајќи ги „Српска слава“. Па, дури, во „Новата српска историја“ пишува : „Славата е обичај на сите православни Срби, а донеодамна и на македонските Словени“. Или, со други зборови, сите што слават слава се Срби, а бидејќи јужносрбијанците се македонизирале, веќе не слават слави.
Ниту можам да прифатам дека славата е „српски специјалитет“, а уште помалку дека во Македонија веќе не се празнува.

За потеклото...
Официјално, најстарите податоци за постоење крсна слава (семејно христијанско празнување) потекнуваат од 9. век, од областа Девол, јужно од Охридското Езеро.
Има разни претпоставки како настанало ова празнување, како на пример, дека тоа било денот кога семејството го примило христијанството или пак дека е наследено уште од паганскиот период како славење на други домашни божества, а посветено и на (мртвите) предци. Но, со тек на време славите добиле христијански карактер.
Да се потсетиме - во 9. век се појавува словенската писменост која имала за цел полесно ширење на христијанството меѓу сè уште нехристијанизираното словенско население. Ова особено се однесувало за териториите северно од Македонија, бидејќи Кирил и Методиј, веднаш по создавањето на писмото заминуваат од Македонија (очигледно дека тука немало потреба од поголемо задржување и христијанизирање, зашто населението веќе било христијанизирано. А, ако си помислите дека тие биле Грци, не заборавајте дека Кирил е одбран за создавач на азбуката - бидејќи сите Солуњани чисто словенски зборувале).
Сепак, мислам дека овие официјални податоци и не се баш точни.
Еве зошто...
Размислувајќи еднаш, зошто на сите Егејци домашна слава им е Митровден, дознав дека тоа е празник на градот Солун. Односно дека во 3. век во Солун живеел Светиот великомаченик Димитрија кој за време на животот бил војвода на Солун, и негов заштитник. Но и по смртта тој останал заштитник на Солун зашто ги одбивал непријателите, направил многу чуда, ги исцелувал болните, ги застапувал пред Бога сите што ќе ја побарале неговата помош. Бил наречен Димитрија Солунски и во споменот на народот останал како патрон на овој град, но и како негов бранител, заповедник, господар, застапник и посредник. Црквата Свети Димитрија во Солун од крајот на петтиот век била најпосетеното светилиште на побожните христијански аџии.
Значи Митровден (св. Димитрија) посведочено се празнува уште во 5. век во Солун како колективна слава. (Нели Србите доаѓаат на Балканот во 6.-7. век, а Цар Душан за првпат стигнува со своите освојувања во тој дел во 11. век, епа за каква српска слава зборуваме?)

Така ми се разјасни зошто Егејците сега слават Митровден - зашто тоа празнување си го донеле од старите и во новите домови како спомен.

Толку за потеклото, а за денес...
Денес во Македонија и тоа како се слават сите видови слави. Крсни (домашни), имендени (во чест на светецот чие име го носи домаќинот) и колективни (селски и градски) слави - во чест на избран светец, заштитник на селото или градот.

Многу е смешно некој да констатира дека во Македонија не се слават слави (па секој од нас знае зошто зиме сите правиме стомаци). Но, ваквата констатација напишана во официјална и призната историја има своја позадина и воопшто не е смешна. Индиректно (или директно) се вели дека сите што во Македонија празнуваат слава се Срби.
Инаку, да не ја заборавам и Василица. Кај нас таа се празнува на целата територија на Македонија и колективно и како крсна слава и како именден. Начинот на празнување е различен. Колективното празнување со маски говори за длабоките корени во минатото (од времето пред христијанството), домашното празнување и имендените пак, се поцивилизирани и понови. Тоа е типична слика на Македонија и Македонецот, кој се труди да го фати чекорот со модерниот свет, а го чува исконското како најсвето нешто, па макар тоа било и паганско. Измешаното и испреплетено старо и ново нè прави уникатни и свои. Од тоа не треба да се срамиме, ниту да бегаме. Мешањето на старото и новото, на разните обичаи од разните народи секогаш изродува квалитет. А Македонците се квалитетен производ и не слават „српска слава“ - туку своја!